زلزله چیست؟ لرزش ناگهانی پوسته‌های جامد زمین ، زلزله یا زمین لرزه نامیده می‌شود. دلیل اصلی وقوع زلزله را می‌توان افزایش فشار بیش از حد داخل سنگها و طبقات درونی زمین بیان نمود. این فشار به حدی است که در سنگ گسستگی بوجود می‌آید و دو قطعه سنگ در امتداد سطح شکستگی نسبت به یکدیگر حرکت می‌کنند. به سطح شکستگی که توأم با جابجایی است، گسل گفته می‌شود. وقتی که سنگ شکسته می‌شود، مقدار انرژی که در زمان طولانی در برابر شکستگی حالتهای مختلفی را برای آزادسازی انر‍ژی نهفته شده بوجود می‌آورد. بطوری که در ابتدا فشار و نیروهای درونی ممکن است باعث ایجاد یکسری لرزه‌های خفیف و کوچک در سنگها شود که پیش لرزه نامیده می‌شود. بعد از اینکه فشار درونی بر مقاومت سنگها غلبه کرد انرژی نهفته آزاد می‌گردد و زمین لرزه اصلی رخ می‌دهد، البته نباید از اثر لرزشهای کوچکی که بعد از زمین لرزه اصلی نیز اتفاق می‌افتد و به نام پس لرزه معروف هستند، چشم پوشی کرد. لرزه ، پیش لرزه ، لرزه اصلی و پس لرزه مجموعا یک زمین لرزه را نشان می‌دهند. باید توجه داشت که تمام زلزله‌ها با پیش لرزه‌ها همراه نیست و همچنین پیش لرزه را نمی‌توان مقدمه وقوع یک زلزله بزرگ دانست، زیرا در بسیاری از موارد یک زلزله مخرب خود یک پیش لرزه فوق العاده مخربی بوده است که در تعقیب آن اتفاق افتاده است. همچنین در بسیاری از زمین لرزه‌ها زلزله اصلی بدون هیچ لرزه قبلی و یکباره اتفاق می‌افتند، زلزله‌هایی هم در اثر عوامل دیگر مثل ریزشها (مثلا ریزش سقف بخارهای آهکی و زمین لغزشها) و یا در بعضی موارد فعالیتهای آتشفشانی نیز بوجود می‌آید که مقدار و شدت آنها کمتر است. چرا زلزله بوجود می‌آید؟ به درستی مشخص نیست که چرا زلزله بوجود می‌آید، اما همانطور که قبلا اشاره...

تمهیدات کاهش خطر آتش سوزی جنگل در مناطق شهری تهیه کننده (ها): راضیه محمدزاده دانشجوی رشته پژوهشی بازسازی پس از سانحه دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی استاد راهنما:دکتر علیرضا فلاحی مدیر گروه پژوهشی بازسازی پس از سانحه دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی چکیده مقاله: با توجه به جایگاه والای جنگل و اهمیت آن در زندگی بشری (و دیگر موجودات) کوشش در حفظ و بقای آن یک وظیفه همگانی می باشد. استاندارد جهانی سهم هر فرد از جنگل 8/0 هکتار است و ایران در زمره 56 کشور کم جنگل جهان به شمار می رود. متأسفانه هر ساله در مناطق مختلف، هزاران هکتار از این گوهر سبز باارزش طعمه حریق می گردد.

نقش تکنولو‍‍ژی اطلاعات و اینترنت در برنامه عملیاتی سیلاب تهیه کننده (ها): دکتر بابک امیدوار: استادیاردانشکده محیط زیست دانشگاه تهران علی بختیاری، دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران حسین ظفری، دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران چکیده مقاله: سیل به وضعیتی اطلاق می شود که در آن آب در رودخانه ها و مسیلها بطور غیر منتظره افزایش پیدا کرده بطوریکه باعث خسارت جانی و مالی گردد. طبق تقسیم بندی NOAA سیل شامل سیل رودخانه ای،ساحلی، شهری و ناگهانی می باشد. از میان بلایا ی طبیعی سیل بیشترین پتانسیل آسیب رسانی و متاثر کردن جمعیت جهان را داراست. بطوریکه یک سوم کل خسارت ناشی از بلایای طبیعی و دو سوم جمعیت جهان تحت تاثیر سیل می باشند.

بلایای محیطی و مدیریت انفعالی دکتر حسن افراخته : دانشگاه تربیت معلم تهران قطب علمی مخاطرات محیطی چکیده مقاله: ایران یکی از کشور هایی است که بنا به موقعیت زمین شناسی و جغرافیایی خود در معرض انواع حوادث طبیعی چون زمین لرزه، سیل، طوفان، زمین لغزش و خشکسالی قرار دارد. وقوع انواع حوادث طبیعی گذشته از اینکه توسعه پایدار کشور را با مشکل مواجه می سازد، همواره تلفات جانی و مالی فراوان و جبران ناپذیری به کشور تحمیل می کند. سازمان ها و وزارتخانه های متعددی در مدیریت بلایای محیطی در گیر و فعالند که تحت نظر دولت جمهوری اسلامی ایران، به عنوان بالاترین نهاد هماهنگی بین بخشی فعالیت می کنند.

مدیریت بحران در حوادث طبیعی، نیروهای آموزش دیده مردمی و جامعه آماده تهیه کننده (ها): علی رضا آیت اللهی: دکتری جغرافیایی آمایش شهری - اقتصاد و جامعه شناسی دبیرکمیته پژوهشی در امور عمران و خدمات شهری و روستایی چکیده مقاله: بحران در این مقاله به مفهوم حوادث غیر مترقبه طبیعی نظیر سیل، رانش زمین ، ریزش بهمن، زلزله و ... حتی یخبندان و خشکسالی است که قبل از هر چیز به هواشناسی ، اقلیم شناسی ، زمین شناسی ، جغرافیای شهری و روستایی ، شهرسازی و به ویژه شهرداری(مدیریت شهری) مربوط می شود. و بنابراین آماده سازی جامعه و آموزش نیروهای مردمی داوطلب را نیز می بایست، طبیعتاً و قبل از هر چیز ، برشناخت محل، یعنی جغرافیا، به ویژه جغرافیای شهری و روستایی نهاد و آنگاه به سایر آموزش های ضروری و لازم و تجارب مهندسی اداری ـ اجتماعی شناخته شده و موفق در جهان پرداخت. است که در تحلیل هزینه / فایده خود، فراتر از مباحث خشک و خاص فنی و اقتصاد مهندسی، هدفی مگر درچارچوب اهداف اخلاقی و انسانی نمی تواند داشته باشد.توپوگرافی شهر، اقلیم شناسی شهر، نقش و جایگاه آمایشی- بازرگانی شهر (مثلاً به اصطلاح برسر چهارراهی قرار داشتن )، مرکزیت سیاسی، نقشه های معابر، شبکه آب و فاضلاب ، شبکه گاز و برق ، مراکز خدمات عمومی و ... حتی مذهب و اعتقادات عمومی حاکم در زمره موضوعاتی هستند که مسلماً به امدادگران در زمان امداد کمک می کنند. مورد بحران ، موردی از رشد وتوسعه و بنابراین اهداف اساساً اقتصادی و در مقوله مهندسی اقتصاد نیست ؛ همچنان که فنی و درحوزه فعالیت مدیریت های فنی نیز نیست ... بلکه برعکس، مدیریتی اجتماعی و از نوع برنامه ریزی هایی اجتماعی است که در تحلیل هزینه / فایده خود، فراتر از مباحث خشک و خاص فنی و اقتصاد مهندسی،...

بررسی نیازهای بهداشتی درمانی در جمعیت آسیب دیده از زلزله تهیه کننده (ها): دکتر نغمه صادقی: پژوهشگاه بین‏المللی زلزله‏شناسی و مهندسی زلزله چکیده مقاله: تأثیر حوادث غیرمترقبه نظیر زلزله بر سلامت جمعیت آسیب دیده از جمله مهمترین تبعات منفی اینگونه سوانح بشمار می‏آید. از آنجا که ایران از جمله ده کشور سانحه‏خیز جهان بشمار می‏رود لذا توجه به روشهای کاهش تبعات و اثرات این سوانح در کشور از ضروریات است. در ارزیابی سریع منابع نظام سلامت و نیازهای بهداشتی درمانی بازماندگان هنگام وقوع زلزله، می توان اقدامات صورت گرفته در زمینه بهداشت محیط ، خدمات ارائه شده پیش بیمارستانی و خدمات ارائه شده بیمارستانی در منطقه آسیب دیده را به منظور طراحی و آماده‏سازی مناسب مداخلات بعدی نظام سلامت مورد بحث و بررسی قرار داد. اینکار بمنظور بررسی وضعیت سلامت جمعیت آسیب‏دیده از زلزله، شناسایی نیازهای بهداشتی درمانی موجود و آتی جهت ارائه راهکار بمنظور برطرف نمودن نیازهای بهداشتی درمانی افراد آسیب دیده صورت می گیرد. بررسی‏های بعمل آمده پس از وقوع زلزله در شهر بم، وضعیت مناسبی را در این خصوص نشان نمی‏دهد که حاکی از عدم توجه کافی به نیازهای بهداشتی درمانی مردم منطقه می‏باشد. از آنجاکه بررسی نیازهای بهداشتی درمانی در جمعیت آسیب دیده از زلزله جهت برنامه ریزی ارائه خدمات و انجام مداخلات از اهمیت ویژه‏ای برخوردار می‏باشد، پژوهش حاضر برآن است تا بعنوان پیش درآمدی بر این مطالعات، وضعیت بهداشتی درمانی جمعیت آسیب‏دیده از زلزله را در شهر بم بررسی و نیازهای بهداشتی درمانی آنها را شناسایی نماید.